مريم منظوری

 کميته دفاع از زندانيان سياسی آذربايجان، آسمَک، گزارش مفصلی درباره بازداشت های موقت بدون محاکمه روزنامه نگاران و فعالان سياسی آذربايجان منتشر کرده است.

در اين گزارش چند صفحه ای، شرح حالی از ده ها روزنامه نگار، فعال سياسی و حقوق بشر، وکيل دادگستری، استاد دانشگاه و اعضای سازمان های غير دولتی آورده شده که در ماه های اخير به  اتهام های مشابه در شهرهای مختلف آذربايجان در ايران، توسط نهاد های امنيتی بازداشت شده اند.
 
عليرضا جوانبخت، سخنگوی کميته دفاع از زندانيان سياسی آذربايجان در گفت و گو با راديو فردا درباره اين بازداشت ها توضيح داده است:

آقای جوانبخت وضعيت زندانيانی که شما می گوييد به دلايل سياسی بازداشت شده اند، در حال حاضر چگونه است؟ 

روزنامه نگاران، فعالان حقوق بشر و فعالان سياسی آذربايجان در سال ۱۳۸۶ با فشارهای جدی تر و بيشتری مواجه شدند. اخبار مربوط به اعمال شکنجه بر آنان در بازداشت زياد شده و خانواده ها تهديد می شوند.

در پی همين تهديد ها، عليرضا متين پور برادر سعيد متين پور و ليلا حيدری همسر بهروز صفری بازداشت شده اند.همچنين حبس های چند ماهه بدون محاکمه داشته ايم. الان سه نفر از زندانيان سياسی آذربايجان بيش از چهار ماه از حبسشان می گذرد در حالی که اين مدت حبس بدون محاکمه در ايران غيرقانونی است.

بيشتر اين زندانيان فعاليت های کاملا مدنی، روزنامه نگاری يا فعاليت هايی در دفاع از حقوق بشر داشته اند.

سعيد متين پور روزنامه نگار است و در نشريات مردم نو زنجان يا نشريه تورکی يارپاق می نوشت. صالح کامرانی وکيل است و وکالت برخی نشريات از جمله نشريه توقيف شده شمس تبريز و بسياری از فعالان سياسی آذربايجان را بر عهده داشت.

عبدالله عباسی جوان استاد دانشگاه است. مساله مهم ديگر اين است که ما اخبار موثقی را دريافت کرديم بويژه از کسانی که در زمان نگهداری سعيد متين پور در زندان اوين او را ملاقات کرده اند، مبنی بر اينکه سعيد متين پور را به منظور گرفتن اعترافات در مقابل دوربين مورد شکنجه قرار داده اند.

در گزارش شما تعداد اسامی که از آنها نام برده ايد خيلی زياد است. آيا اتهام های وارد شده به همه آنها صرفا مربوط به فعاليت های صنفی آنهاست يا اينکه اتهام های ديگری نيز متوجه بازداشت شدگان شده است؟

اتهام هايی که معمولا به فعالان سياسی آذربايجان وارد می شود تلاش برای بر هم زدن امنيت ملی است.

متاسفانه اخيرا درمورد فعالان سياسی که سفرهای خارجی داشته اند، اتهام جاسوسی هم در مواردی داشته ايم؛ ولی در کل اکثر بازداشت شدگان فعاليت های کاملا مدنی داشته اند.

طبق گزارش شما برخی از اين افراد روز دوم اسفند ۱۳۸۵ يعنی روز برگزاری مراسم زبان مادری دستگير شده بوده اند. علتش چيست؟

در مراسم روز دوم اسفند که به مناسبت روز جهانی  زبان مادری يعنی ۲۱ فوريه برگزار شد. دستگيری های بسياری در شهرهای اورميه، نقده، زنجان، تبريز و اردبيل صورت گرفت. تمام کسانی که در اين روز دستگير شدند با اتهاماتی از قبيل  فعاليت های پان تورکيستی محاکمه شدند.

آخرين خبری که از وضعيت افراد بازداشت شده داريد چيست؟

متاسفانه طبق آخرين اطلاعاتی که از خانواده های اين زندانيان دريافت کرديم اميدهای واهی گاهی به خانواده ها داده می شود و همواره به آنان می گويند که هفته آينده اجازه ملاقات خواهيم داد يا اينکه هفته بعد محاکمه خواهند شد، که گاهی از حدود سه ماه قبل و حتی از روزی که افراد دستگير شده اند چنين اميدهايی به خانواده ها داده شده ولی متاسفانه به آنها عمل نشده است.

آيا از تعداد دقيق فعالان حقوق بشر و روزنامه نگاران آذری که در بازداشت هستند و يا به نوعی تحت فشار قرار دارند اطلاع داريد؟

درباره تعداد دقيق نمی توانيم رقم مطمئنی را بگوييم چون مثلا مواردی داشته ايم که خبر بازداشت برخی از زندانيان دو ماه بعد از بازداشتشان به ما رسيده است، ولی الان دست کم سه روزنامه نگار آقايان سعيد متين پور در زنجان، الياس يکانی در اورميه و رضا پاشايی در نقده بازداشت هستند. از فعالان حقوق بشر صالح کامرانی و عبدالله عباسی جوان الان در بازداشت به سر می برند.

اطلاعات شما درباره اين افراد بازداشت شده تا چه حد دقيق است و از کجا جمع آوری شده است؟

تمام اين اطلاعات دقيق است و از خانواده های زندانيان تهيه شده است.

http://radiofarda.com/Article/2007/10/03/f1_javanbakht_interview.html

http://radiofarda.com/Backgrounder/2007/10/03/20071003143520297.html

مهناز محمدزاده شاعر و دانشجوی تربیت بدنی ورودی ۸۲ دانشگاه اورمیه به اتهام اقدام علیه امنیت ملی و ترویج پانتورکیسم از طرف شعبه یک دادگاه انقلاب اورمیه به شش ماه حبس تعزیری محکوم شد. این دانشجوی اهل خیاو (مشگینشهر) خردادماه ۱۳۸۶ دستگیر و بعد از پنج روز حبس در بازداشتگاه اداره اطلاعات اورمیه با قرار وثیقه آزاد شده بود. مهناز محمدزاده به عنوان مجری مراسمهای شب شعر مؤسسه پلمپ شده "بیلیم یولو" نیز فعالیت داشته است.

مصطفی میدان نورد جوان ۲۱ ساله اورمیه ای که به جرم شرکت در اعتراضات خرداد ماه دستگیر شده است و هم اکنون در زندان اورمیه به سر می برد از سوی دادگاه انقلاب اسلامی اورمیه به ۴ ماه حبس تعزیری محکوم شد. میدان نورد از هنگام دستگیری به مدت ۱۲ روز در بازداشتگاه "دوققوز پله" اطلاعات اورمیه تحت شکنجه های جسمی شدید بوده است. 

سیامک میرزائی دانشجوی اهل پارس آباد موغان روز شانزدهم مهرماه دستگیر و یک روز بعد آن آزاد شده است. مأمورین اطلاعات اورا به شدت کتک زده اند. 

به امید آزادی همه زندانیان سیاسی و عقیدتی

کمیته دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان – آسمک

http://asmek-yeni.blogspot.com

علیرضا جوانبخت سخنگوی کمیته:

quluncu@gmail.com

استاد دانشگاه عبدالله عباسی جوان و وکیل دادگستری صالح کامرانی (از ۲۷ مرداد ۱۳۸۶)- سعید متین پور٬ جلیل غنی لو و بهروز صفری (از اوائل خرداد ۱۳۸۶) و جواد حسن پور (از ۱۲ شهریور) همچنان بدون محاکمه و بدون اجازه برای گرفتن وکیل در بازداشت اداره اطلاعات در شهرهای تهران٬ زنجان و اهر به سر می برند. این شش نفر ازملاقات با خانواده محروم هستند. به گفته همسر صالح کامرانی خانم مینا اصغری همسر وی را ممنوع الملاقات کرده اند و او حتی مجاز به تماس تلفنی با خانواده خود نمی باشد. خانم اصغری همچنین نگران سلامت همسر خویش است که از بیماری قلبی رنج می برد. علیرضا متین پور برادر سعید متین پور و لیلا حیدری همسر بهروز صفری نیز از ۶ شهریور دستگیر شده وهم اکنون در زندان زنجان به سر می برند.

چهار تن از پیروان مسلک اهل حق که از اهالی روستای "اوچ تپه" قوشاچای (میاندوآب) هستند در زندان اورمیه در وضعیت بسیار نامناسبی به سر می برند. این گروه بر اساس رهنمودهای فرقه ای که پیرو آن هستند٬ هیچ غذایی را که از نحوه تهیه مواد اولیه آن اطلاع نداشته باشند نمی خورند. بنا به گفته افرادی که اخیراْ از زندان اورمیه آزاد شده اند مسئولین زندان از یک ماه پیش مانع آوردن نان و هرگونه مواد غذایی ازطرف خانواده این زندانیان به داخل زندان شده اند و این چهار تن در این مدت به شدت ضعیف و بیمار گشته اند. همچنین یکی از این افراد به نام مهدی که هنگام دستگیری از طرف مأمورین نیروی انتظامی در روستای اوچ تپه از پا تیر خورده است به شدت درد می کشد و نیاز به مداوا دارد. تورکهای اهل حق آذربایجان که ازطرف مردم منطقه "علی اللهی" نیزخوانده می شوند از تبعیضهای مذهبی بسیاری رنج می برند. عده ای از ساکنین اهل حق روستای اوچ تپه از زمانی ـ اواخر سال ۱۳۸۲ ـ که اقدام به انتشار مطالبی در مورد فشارها و تبعیضهای وارده بر خود نمودند تحت تعقیب ارگانهای امنیتی قرار گرفتند. انتشار این مطالب در پی آزار و اذیت بسیار شدید و رفتار غیر انسانی با سرباز ۱۹ ساله اهل حق به نام حسین محمدی توسط فرماندهان آموزشگاه انتظامی "امام سجاد" ارومیه صورت گرفت. پنج تن از امضا کنندگان نوشته منتشر شده ازجمله سیفعلی شیری٬ سلطانعلی٬ سهند علی و حسین محمدی بهار ۱۳۸۳ بازداشت و چندین ماه در بازداشتگاه اطلاعات اورمیه زندانی شدند. عده ای از آنها چند ماه بعد پس از آزادی در پی حمله نیروی انتظامی به این روستا جان خود را از دست دادند. آسمک اطلاعات دقیقتری را در این زمینه منتشر خواهد نمود.

بنا به گفته های محمد رضا خادم شمس صاحب امتیاز و مدیر مسئول هفته نامه صدای ارومیه هیچ جوابی به اعتراضات او در مورد لغو پروانه هفته نامه صدای اورمیه داده نشده است. بعد از اینکه مسئول امور مطبوعات اداره کل فرهنگ و ارشاد آذربايجان غربي با تماس تلفني از آقای خادم شمس خواست به استناد اعلام هيات نظارت بر مطبوعات شماره بعدي هفته نامه منتشر نشود و با اینکه دستور کتبی هيات نظارت بر مطبوعات مبنی بر لغو امتیاز هفته نامه به استناد تبصره ماده ۱۱ قانون مطبوعات در تاریخ ۲۹ تیرماه به ایشان ابلاغ شد٬ به گفته آقای خادم شمس هنوز هیچ گونه دلیل مشخص که بتواند موجبات قانونی لغو پروانه هفته نامه را فراهم کند به او ابلاغ نگشته است. هفته نامه صدای اورمیه اوائل سال ۱۳۷۷ به زبانهای تورکی و فارسی شروع به انتشار نمود٬ و در حالی که در انتظار تبديل وضعيت خود از هفته نامه به روزنامه ای با گستره شمال غرب و تهران بود توقیف شد. این در حالیست که صفحات تورکی نشریه نیز چند سال بعد از انتشار تعطیل شده بود. محمد رضا خادم شمس که به خاطر عدم حمایت کافی مراکز دفاع از مطبوعات و حقوق بشر از هفته نامه صدای ارومیه٬ ناراضی است٬ میگوید که در طول این سالها به علت پرداختن به مسائل آذربایجان تذکرات زیادی دریافت کرده است. او می افزاید ائلیاز یکنلی و شهرام یوزباشی از نویسندگان هفته نامه به دلیل فشارهای وارده از مدتها پیش از همکاری با هفته نامه باز مانده بودند. ائلیاز یئکنلی از آذر ۱۳۸۵ در زندان اورمیه به سر می برد.

هفته نامه "نوید آذربایجان" دیگر نشریه توقیف شده در ارومیه است.

آموزشگاه موسیقی آذربایجان که از سالها قبل توسط هنرمند مشهور تبریزی استاد حسن دمیرچی اداره می شد٬ توسط اداره اماکن استان آذربایجان شرقی پلمپ شد. پلمپ این آموزشگاه در حالی صورت می گیرد که طبق حکم دیوان عالی کشور حکم قبلی مبنی بر لغو مجوز فعالیت این آموزشگاه باطل شده  بود. استاد حسن دمیرچی مدیر آموزشگاه طی نامه ای سرگشاده به اقدام غیر قانونی اداره اماکن اعتراض کرده است. بعد از بازداشت استاد دمیرچی در خردادماه ۱۳۸۵ به جرم شرکت در اعتراضات علیه روزنامه ایران و صدور حکم یک سال حبس برای وی مجوز آموزشگاه موسیقی وی نیز لغو شده بود. او در نامه خود که روز ۱۳ مهرماه ۱۳۸۶ منتشر کرده ماوقع را توضیح داده است: وی پس از شش ماه حبس با قرار وثیقه آزاد شده و نسبت به لغو مجوز اعتراض کرده و بعد از ۸ ماه و با پیگیری وکیل خود آقای نقی محمودی دیوان عالی کشور رأی به برائت داده شده و حکم قبلی لغو شده است. علیرغم صدور رأی برائت٬ اداره اماکن اقدام به پلمپ آموزشگاه نموده و با مشاهده مخالفت مسئولین آموزشگاه ۳ مأمور کلانتری آموزشگاه را پلمپ کرده اند. آمموزشگاه موسیقی آذربایجان با ۱۲ معلم موسیقی و ۱۸۰ هنرآموز فعالیت می کرد.

ماهنامه اجتماعی٬ سیاسی٬ اقتصادی و فرهنگی "دیلماج" که به زبانهای تورکی و فارسی در تبریز منتشر می شد توقیف شده است. ابلاغیه‌ رسمی این حکم بدون دریافت اخطار قبلی روز سوم مهرماه به صاحب امتیاز و مدیر مسئول ماهنامه، مهندس علیرضا صرافی ارائه شده‌است.

به گفته علیرضا صرافی تاکنون تنها سه مورد ایراد از سوی اداره ارشاد اسلامی به دفتر نشریه رسیده بود که مربوط به شماره‌ ۱۷ (مربوط به ویژه‌نامه‌ زبان مادری) و شماره‌های ۱۴-۳۰ و ۳۱ (مربوط به ویژه‌نامه‌های مسئله‌ی زن) بوده است. ماهنامه دیلماج ویژه نامه هایی با موضوعهای٬ زبان مادری- مطبوعات آذربایجان - زن - فولکلور آذربایجان و فدرالیسم  و ... منتشر نموده است.

دفتر مرکز تحقیقات علمی- فرهنگی "بیلیم یولو"(راه دانش) به مدیریت مهندس حمید شافعی فعال سیاسی و فرهنگی با سابقه آذربایجان و از توركهاي سني مذهب اورميه روز هفدهم مهرماه پلمپ شده است.

هنوز دلايلی مبنی بر علت پلمپ اين N.G.O که با مجوز استانداری آذربایجان غربی تاسیس شده بود عنوان نشده است. موسسه بيليم يولو كه از سال ۱۳۸۲ اقدام به فعاليت در زمينه فرهنگ و ادب آذربايجان نموده است پيش از اين نيز بارها با تهديد مبني بر توقف فعاليت ها از سوي اداره اماكن نيروي انتظامي استان آذربايجان غربي و اداره اطلاعات اين شهر مواجه شده بود. فعالیتهای مؤسسه بیلیم یولو شامل برگزاری كلاسهاي آموزش زبان و ادبيات توركي و موسیقی آذربایجانی و جلسات شب شعر به زبان تورکی آذربایجانی به صورت هفتگی و همچنین مراسمهای بزرگی از جمله مراسم روز جهانی زن٬ روزجهانی کودک و سمپوزيوم "غرب آذربايجان در جنگ جهاني اول" بوده است.

این دومین N.G.O آذربایجانی است که در هفته های اخیر تحت فشار حکومت ایران قرار گرفته است. دو تن از اعضای هیأت موسس مؤسسه غیردولتی "اورین" خوی به نامهای ابراهیم جعفرزاده و شیرزاد حاجیلو مدتی پیش به جرم تلاش برای ترویج پانتورکیسم و فعالیت علیه امنیت ملی از از سوی دادگاه انقلاب خوی به یک سال حبس تعزیری محکوم شده اند.

به دنبال فشارهای وارده بر دهها روزنامه نگار، فعال سياسی و حقوق بشر، وکيل دادگستری، استاد دانشگاه و اعضای سازمانهای غير دولتی آذربایجان که شامل صدور احکام حبس و شلاق٬ بازداشتهای موقت دراز مدت٬ بدون محاکمه و بدون وکیل همراه با شکنجه٬ ندادن اجازه ملاقات محبوسین با خانواده خود٬ تهدید خانواده زندانیها به خاطر عدم انتقال اخبار به رسانه ها و مراکز دفاع از حقوق بشر و توقیف هفته نامه های محلی و نشریات دانشجویی بوده است٬ موارد جدیدی از توقیف نشریات و پلمپ دفاتر مراکز فرهنگی- هنری و موسسه های غیر دولتی آذربایجان٬ صدور احکام جدید و وضعیت وخیم زندانیان عقیدتی در آذربایجان گزارش شده است.